ابو القاسم سلطانى
388
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
ابن سينا مىنويسد : حشرات از دود آن مىگريزند ، لكههاى تيرهرنگ مايل به سياهى چهره را مىزدايد و ضماد مخلوط آن با گوگرد در خنازير و درد مفاصل سودمند مىباشد . آب خردل و روغن خردل درد گوش و دندان را تسكين مىدهد بويژه اگر با انگدان آن را بپزند ، خردل بند آمدگى استخوان پرويزنى 7 * را مىگشايد و بعضى گفتهاند كه هوش را زياد مىكند مخلوط خردل با آب عسل خشونت مزمن قصبه الريه را شفا مىبخشد و آن از بينبرنده ورم طحال مىباشد . خردل تشنگى مىآورد ، ميل به نزديكى جنسى را زياد مىكند و تب نوبهاى 8 * و عتيقه 9 * را پائين مىآورد ( تت قانون عب 454 ) . قوبائى كه به هيچچيز زائل نگردد چون بعد از حمام خردل را سائيده و قوبا را با پارچه خشنى آنقدر بهمالند كه خون آلوده گردد پس بر آن بهمالند زرداب بسيارى از آن جارى شود صحت يابد . خردل دردسر آورد و مضر بود به دماغ و مصلح وى آن بود كه به بادام و سركه بپرورند و بايد كه در خوردن آن نمك هندى به وى اضافت كنند و بياشامند . . . ( تلخيص از اختيارات 141 ) . مؤلفين كتب تحفه و مخزن الادويه علاوه بر موارد فوق ضماد آن را در فالج ، استرخاء 10 * و قرار دادن ضمادى از مخلوط آن و عسل را بر پيشانى جهت سردرد و پيشگيرى از نزلههاى پىدرپى و انكباب 11 * آن را در انسداد گوش و قطره چشمى آب پختهشده آن را با عسل جهت شبكورى و آشاميدن مخلوط آن و عسل را در آسم ، سرفه و ضعف قوه باه سودمند دانستهاند و در مورد گياه مىنويسند خوردن گياه تازه همراه با غذا به عمل هضم كمك نموده ورم طحال را از بين مىبرد و آب حاصل از جوشانده آن با چغندر براى بيماران مبتلا به صرع و خوردن كافح 12 * كه به آن خردل اضافه شده باشد بلغم را مىزدايد و معده و كبد را تقويت مىكند و اگر به آب انگور اضافه شود سركه شيرين به دست مىآيد . اين مؤلفين براى روغن آن نيز همين اثرات را قائل شدهاند ( تحفه 100 مخزن 246 ) . سلطان الحكماء علاوه بر مصارف درمانى فوق آورده است كه ضماد خردل كوبيده بر ساق پا از جهت ميل ماده از دماغ به اسفل مجرب خصوصا كه بعد از پاشويه و بادكش باشد و از 100 مثقال دانه آن حدود 30 مثقال روغن به دست مىآيد كه خوشطعم است و تدهين با آن در جرب و امراض سوداويه نافع است و خردل سفيد در اغلب موارد با خردل سياه مشابه است ( كتاب خطى فروغ ناصرى ) . خردل سياه . . . تخم اين قسمت خردل خيلى كوچك و قرمزرنگ است و اغلب اوقات از گرد آهكى پوشيده شده و خردل سياهى كه از استرانسبورغ و پيكاردى مىآورند گرانتر و بهترين خردلها است ( پزشكىنامه جلد 2 - ص 406 ) . تركيبات شيميائى : دانه خردل سياه حاوى 22 تا 33 درصد روغن قابل استخراج مىباشد كه به مصارف صنعتى و تهيه صابون مىرسد همچنين دانهها حاوى اسيد ميرونيك Myronic - Acid و گلوكزيد سولفوازته به صورت ميرونات پتاسيم يا سينيگرين Synigrin ، سيناپين Sinapin و 2 - تيوراسيل 2 - Thiouracil ، پروتئين حدود 29 گرم ، ميروزين 4 گرم ، كلسيم 490 ميلىگرم ، فسفر 700 ميلىگرم ، آهن 5 ، 17 ميلىگرم ، نياسين 5 ميلىگرم ، ويتامين A 264 واحد و ويتامين B 2 75 ميكروگرم درصد گرم مىباشد .